Mænudeyfing
Mér finnst það vera kominn tími á almennilega, góða og djúpa umræðu í samfélaginu um mænurótardeyfingu. Það er alltaf af og til einhver sem þorir að taka af skarið og gagnrýna hana eitthvað smá til að styggja læknastéttina ekki of mikið, en svo er málið þaggað niður áður en umræða kemst á skrið, með einu viðtali við fæðingalækni í Sjónvarpsfréttum, sem skildi ekki gagnrýnina á notkun mænurótardeyfingarinnar.
Eins og ég skil þetta allavegana, þá er tilvist mænurótardeyfingar alveg nauðsynleg, um það er ekki hægt að deila.
En ef maður miðar við það að mannkyninu sé ætlað að geta alið af sér afkvæmi sín án unataðkomandi aðstoðar, þá ætti deyfingin ekki að vera nauðsynleg nema þegar eitthvað bjátar á hjá verðandi móðurinni í fæðingu.
Fæðingalæknirinn í sjónvarpinu sagði að deyfingin væri notuð einungis þegar við á, en ég trúi því ekki alveg. Ef að tölur um konur sem nota deyfinguna er rétt (notað í um 40% fæðinga), þá trúi ég því ekki.
Ég veit að það er pínulítið naív að líta einungis í eigin barm, en ég er alin upp af ljósmóður ( = konur sem, upp til hópa, líta á fæðingar sem eðlilegan hlut sem á að fá að ganga sinn gang ef þess er kostur). Í mínu uppeldi sem ljósmóðurdóttir, fræddist ég eflaust meira um fæðingar en hin almenna kona og þegar það kom að því að fæða eigið barn datt mér ekki í hug að efast það að ég gæti fætt barnið mitt án verkjalyfja í heimahúsi. Og ég gerði það, undir handleiðslu mömmu.
Ég veit ekki hversu oft ég hef heyrt það í kringum mig frá stelpum sem aldrei hafa eignast barn: "ég ætla sko að panta mænudeyfinu þegar ég eignast börn, úff ég er ekki týpa sem höndlar sársauka". Í mínum augum er þetta viðhof sprottið upp af fáfræði og hræðslu, og ég held að það geti alveg átt stóran þátt í því hvað það eru margar konur sem vilja fá mænurótardeyfingu áður en að þær vita hvort þær þurfi hana.
Dæmisaga:
Vinkona mín á tvö börn. Í fæðingu fyrra barnsins síns fór hún uppá spítala og fékk mænurótardeyfingu án þess að þurfa hana, í seinni fæðingunni fæddi hún heima án lyfja. Þessi vinkona mín segir að eftir þessa reynslu, hefði hún kosið að fá að fara í gegnum fyrri fæðinguna án deyfingarinnar. Hún segir að strax eftir fæðinguna hafi hún verið mjög sljó af deyfingunni, hún hafði varla verið með rænu, gat ekki gefið barninu á brjóst, var flökurt og mjög meðvituð um eigin vanlíðan.
Eftir seinni fæðinguna var hún alveg með á nótunum, hún var hress og vakandi, hún náði strax að mynda tengsl við barnið og hún segir það hafa verið ómetanlega lífsreynslu.
Það vita það nefnilega ekki allir, en líkaminn býr til sitt eigið "deyfilyf" ... og sú deyfing er einmitt svo sniðug að líkaminn skammtar hana fyrir mann og dregur úr henni þegar hennar er ekki þörf lengur. Mér fannst ekkert "gott" að fæða mitt barn, en í mér fannst það vera alveg bærilegt, þó svo að ég hafi verið svo fljót að því að deyfilyf líkama míns voru ekki byrjuð að hrífa í fæðingunni sjálfri. Eftir fæðinguna var ég svo hress og mér leið svo vel, að ég var tilbúin að fara í fjallgöngu!
Mín skoðun er sú, að þekking á ferlinu er besti undirbúningur sem hægt er að fá undir barnsfæðingu, hún dregur einnig úr hræðslu við sársauka sem er óþekktur. Mig grunar, að í stað þesarrar þekkingar, huggi margar konur sig við það að þær vita af einhverju sem heitir mæanurótardeyfing sem eyðir sársaukanum í fæðingum ... þar liggur lausnin, þær þurfa ekki að vita meira!
Mér finnst læknisfræðin hins vegar vera mjög nauðsynleg á hliðarlínunni og hún verður að fá að grípa hiklaust inní, um leið og að fæðingin virðist vera að fara úrskeiðis!



3 afskipti:
Hæ
Varðandi umræðuna um mænurótardeyfinguna þá fór það í taugarnar á mér að rangt var farið með staðreyndir í téðri tímaritsgrein.
Þess vegna voru líka hörð viðbrögð frá svæfinga og fæðingalæknum.
Þegar rannsakað eru hlutir eins og tíðni keisara verður að taka það í reikninginn að mænurótardeyfing er notuð í erfiðari fæðingum, þeim langdregnari og þegar eitthvað er að. Einnig eru þær notaðar í áhættufæðingum. Óháð mænudeyfingu er aukin tíðni inngripa í þessum fæðingum og aukin tíðni keisara. Og þegar bornar eru saman eins fæðingar er ekki aukin tíðni keisara með deyfingunni.
Síðan þegar gera á keisara brátt er miklu hættulegra fyrir konu og barn að svæfa mömmuna heldur en að bæta á mænudeyfinguna eins og hægt er með mænurótardeyfinguna. Þessi deyfing hefur vissulega galla en líka kosti.
Núna hef ég ekki fætt barn en hef tekið á móti nokkrum og sumar konurnar fengu deyfingu og þær voru allar alsælar með hana.
Konur eru bara svo gífurlega ólíkar, sumar vilja allt náttúrulegt og það er bara fínt en aðrar alls ekki. í okkar samfélagi í dag eru gerðar allt aðrar kröfur, margar konur eru ekki til í að upplifa mikinn sársauka. Manni getur fundist hvað sem er um þær skoðanir en svona er þetta bara.
Mér finns líka fræðsla alveg ´gífurlega mikilvæg, held hún dragi mikið úr ótta. er alla vega mjög fegin að hafa séð fæðingar og vita að sársaukinn sem fylgir þeim hættir.
við sjáumst G-doc
G-doc:
Takk fyrir að svara.
Ég skil hvað þú ert að segja og ég er í raun sammála þér, held ég. Ég skil það að erfiðum fæðingum fjölgar og að það sé ómögulegt að setja sig í spor konu sem á erfitt með að fæða barn ... það er í raun ósanngjarnt að bera hana saman við mig og mínar líkar, sem átti svo auðvelt með þetta, vegna þess að hún kýs yfirleitt ekki þá leið sem farið er.
Ég geri mér grein fyrir því að ég var heppin í mínu tilviki, en ég var undirbúin undir það að hringja á sjúkrabíl og fara á spítalann til að fæða barnið þar eða fara í keisaraskurð ef þess þyrfti. En þess þurfti ekki.
Það að fara rangt með staðreyndir er ámælivert og ég skil gagnrýnina á gagnrýnina á mænudeyfingu (klúðursleg setning :)) ....
... En það sem að mér finnst vera umhugsunarefni er viðhorfið gagnvart barnsburði og fæðingum. Mér finnst það vera skrýtið þegar ráðandi viðhorf er orðið það að barnsfæðing án verkjalyfja sé ómögulegur kostur, að það geti enginn heilvita kona kosið slíkt. Það er þvættingur! Það að fæða barn er gott-vont, ekki vont-vont (eins og ef fótleggurinn væri slitinn af manni) ... við erum líkamlega búnar undir það að ganga í gegnum þetta og innbyrðum verkalyf sem hjálpa okkur í prósessnum.
Það er þróunin sem ég er skeptísk á. Ég veit til dæmis fyrir víst að í Suður-Ameríku er hægt að kjósa að fara í gegnum keisaraskurð í stað þess að fæða eðlilega, bara ef maður vill. Þar er þetta frjálst val og er í tísku!
Ég get alveg séð fyrir mér slíka þróun hérlendis gegnvart mænurótardeyfingu.
Það er mikilvækt að treysta á getu líkamans og manns sjálfs til að geta þetta, vegna þess að hræðsla er smitandi og getur verið ásæðulaus.
Ég vil ekki að konur sem fæða án verkjalyfja verði einhver "fríkí" minnihlutahópur, vegna þess að það segir mér aðeins það, að hræðslan er orðin svo mikil í samfélaginu, að eðlilegir hlutir eru orðnir varhugaverðir.
Ég átti ekki mitt barn heima afþví að ég væri svo huguð og "flippuð" eða að mig langaði að vera öðruvísi. Mér fannst það bara vera langeðlilegasti kosturinn og samkvæmt mæðraskoðuninni var meðgangan eðlileg og ekkert sem kom í veg fyrir það að ég mætti það.
En iðulega ef það kemur upp í samræðum að ég hafi eignast mitt barn heima, er ég alltaf spurð að því hvernig ég hefði eiginlega þorað því. Samtalið snýst í kjölfarið án undantekningar svo alltaf um allar hræðilegustu fæðingasögurnar sem hægt er að rifja upp. Þetta upplifi ég alltaf sem ákveðið "diss" eða hræðsluáróður.
Mér finnst að konur eigi yfir höfuð að bera meiri virðingu fyrir getu sinni til að fæða börnin sín eðlilega ... þangað til annað kemur í ljós, þá mega þær heldur ekki hika við að bregðast við aðstæðunum og fara eftir ráðleggingum fagaðilanna í einu og öllu.
Ég veit um eina sem átti sitt barn heima, og já ég spurði hana þessa sömu spurningu, "hvernig þorðiru því?" Og það var ekki útaf einhverjum hræðslu-fæðingarsögum heldur útaf öryggi barnsins, þegar ég fæddi mitt barn, hversu vel sem meðgangan gekk þá veit maður ekkert hvernig fæðingin fer - hvað ef naflastrengurinn vefst utan um hálsinn? Hvað ef hann stíflast einhvern vegin og það er upp á líf og dauða að ná barninu út áður en það kafnar? Núna vinn ég á barnaspítalanum og það er svo ótrúlega margt sem getur komið uppá og því hvet ég alla til að hafa fagfólk í kringum sig.
Flestum konum er boðið verkjalyf - það er á þeirra vegum að velja eða hafna, mér finnst óþarfi að gagnrýna fæðingalæknanna um það. Það eru heldur ekki þeir sem ganga um bæin og dreyfa sögum. Þeir eru að vinna vinnuna sína, bjóða verkjalyf því annars geta þeir verið kærðir, annað eins hefur nú gerst.
Það er val hverjar konu og það á ekki að skipta neina máli hvað hún velur að gera. Það er nú til margt verra í heiminum en mænurótardeyfing...
Post a Comment
<< Home